Su tutucu perde, yeraltı suyunun kazı alanına yatay yönde akışını sınırlamak için zemine çakılan sızdırmaz düşey bariyerdir. Palplanş perdeler kilitli yapıları sayesinde bu işe uygundur: profiller birbirine geçerek sürekli bir çelik duvar oluşturur ve suyun büyük bölümünü dışarıda tutar. Aydın su tutucu perde uygulamalarımız, yeraltı suyunun sığ olduğu ova ve kıyı sahalarında kazıyı kuru ve kontrol altında tutmayı amaçlar.
Su tutucu perde nedir, nasıl çalışır?
Yüksek yeraltı suyunda açılan bir kazıda iki temel sorun ortaya çıkar. Birincisi, kazı kenarlarından ve tabandan sürekli su gelir; bu da çalışmayı zorlaştırır ve kazı yüzeylerini bozar. İkincisi, kazının içindeki su seviyesi düşürüldüğünde çevredeki zeminde de su seviyesi düşer ve bu durum bazı zeminlerde komşu yapılarda oturmalara yol açabilir. Su tutucu perde, kazı alanını çevreleyerek dışarıdan gelen suyu keser. Perde, geçirimsiz veya az geçirimli bir tabakaya kadar indirilebiliyorsa etkisi çok daha yüksek olur; böyle bir tabaka yoksa perde boyu, sızma yolunu uzatacak şekilde tasarlanır.
Kilitlerden olan sınırlı sızıntı, gerektiğinde kilit dolgu malzemeleriyle azaltılabilir. Perdenin içinde kalan su ise kazı sırasında pompalarla kontrollü biçimde atılır.
Aydın'da yeraltı suyu sorunu nerelerde öne çıkar?
Aydın'ın önemli bir bölümü, Büyük Menderes'in taşıdığı malzemelerle oluşmuş düz ovalardan oluşur. Bu ovalarda yeraltı suyu bazı bölgelerde yüzeye oldukça yakındır. Su tutucu perde ihtiyacının en sık görüldüğü yerler şunlardır:
- Söke ve Menderes deltası: deniz seviyesine yakın, düşük kotlu alanlarda kazıların kısa sürede su ile dolması sık karşılaşılan bir durumdur.
- Kuşadası ve Didim kıyı şeridi: denize yakın parsellerde yeraltı suyu deniz seviyesiyle bağlantılı olabilir ve tuzlu su etkisi görülebilir.
- Nazilli, Sultanhisar ve Kuyucak ovası: nehre yakın sahalarda kum ve çakıl tabakaları içinde su akışı hızlı olabilir.
- Germencik ve İncirliova: sanayi ve tarım tesislerinde gömülü depo, havuz ve pompa çukuru kazıları.
Yeraltı suyu seviyesi mevsime göre de değişir. Kış ve ilkbahar aylarında daha yüksek seyreden su, yaz aylarında sulama ve kuyu kullanımına bağlı olarak düşebilir. Kazının hangi dönemde yapılacağı perde tasarımını doğrudan etkiler.
Uygulama adımları
- Zemin ve su verisi: zemin etüdünden su seviyesi, zemin katmanları ve geçirimsiz tabaka bilgisi alınır.
- Perde tasarımı: perde boyu, kazı çevresi ve gerekirse destek sistemi belirlenir.
- Çakım: profiller kilit sürekliliğine özel dikkat gösterilerek çakılır; kapalı çerçeve tam olarak kapatılır.
- Kontrollü boşaltma: perde içindeki su kademeli olarak pompalanır, sızıntı noktaları izlenir.
- Kazı ve yapım: kazı kuru veya kontrollü nemde yürütülür, kalıcı yapı inşa edilir.
- Söküm veya kalıcı bırakma: perde geçiciyse yapı su yalıtımı ve geri dolgu tamamlandıktan sonra sökülür.
Ekipman
Vibrasyonlu çekiçler, kılavuz çerçeveler, dalgıç pompalar ve gerektiğinde kilit sızdırmazlığını artıran yardımcı malzemeler kullanılır. Perde içindeki su seviyesinin ölçülmesi için basit gözlem noktaları kurulabilir.
Dikkat edilenler
- Perde dışında su seviyesinin düşmesi komşu yapılarda oturma riski taşıyabilir; bu nedenle pompalama kontrollü yapılmalıdır.
- Tabandan su ve kum gelmesine karşı perde gömme boyu yeterli olmalıdır.
- Pompalanan suyun nereye verileceği önceden planlanmalı ve ilgili kurumla görüşülmelidir.
- Deniz kenarındaki kalıcı perdelerde korozyon önlemleri tasarıma dahil edilmelidir.
Su tutucu perde ile kuyu yöntemi karşılaştırması
Yeraltı suyunu kontrol etmenin bir diğer yolu, kazı çevresine açılan kuyularla suyu pompalayarak seviyeyi düşürmektir. Bu yöntem bazı sahalarda tek başına yeterli olabilir, ancak geniş bir alandaki su seviyesini düşürdüğü için çevredeki yapılarda oturma riskini artırabilir ve uzun süre sürekli enerji gerektirir. Su tutucu perde ise suyu kazı alanının dışında tutarak pompalanacak su miktarını azaltır. Söke ve Kuşadası gibi su kaynağının bol olduğu sahalarda iki yöntem birlikte de kullanılabilir: perde suyu keser, perde içindeki kalan su ise sınırlı sayıda pompayla atılır. Hangi yaklaşımın uygun olduğu zemin etüdüne ve komşu yapıların durumuna göre belirlenir.
Teklif için gerekli bilgiler
Kazı planı ve derinliği, yeraltı suyu seviyesi, zemin etüdü raporu, kazının yapılacağı dönem, perdenin geçici mi kalıcı mı olacağı ve sahanın konumu teklif için gerekir. Alüvyon zeminleri anlatan Büyük Menderes Ovası'nda alüvyon zemin yazımız ve derin kazı iksası sayfamız konuyu tamamlar. Keşif için iletişim sayfamızı kullanabilirsiniz.
Aydın projeniz için keşif ve fiyat teklifi alın. Her gün 08:00-20:00 arasında arayabilir ya da WhatsApp'tan yazabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Palplanş perde suyu tamamen keser mi?
Palplanş perde suyun büyük kısmını dışarıda tutar, ancak kilitlerden sınırlı sızıntı olabilir. Perde geçirimsiz bir tabakaya ulaşıyorsa etkisi artar. Kalan su pompalarla kontrol edilir.
Pompalama komşu binalara zarar verir mi?
Perde dışındaki su seviyesi kontrolsüz düşürülürse bazı zeminlerde oturma görülebilir. Su tutucu perde, perde dışındaki seviyenin korunmasına yardımcı olur; pompalama yine de kontrollü yapılır.
Kazıyı hangi mevsimde yapmak daha uygundur?
Aydın'ın ova kesimlerinde yeraltı suyu genellikle kış ve ilkbaharda daha yüksektir. Mümkünse suyun düşük olduğu dönem tercih edilir, ancak perde tasarımı en olumsuz duruma göre yapılmalıdır.